Blog
Als geboren Israëliër vertelt Nati je graag meer over Joodse feestdagen, tradities en bijzondere gebruiken. In deze blog neemt hij je mee in Soekot, het Joodse Loofhuttenfeest. Tijdens dit bijzondere feest bouwen Joodse mensen een soeka, een tijdelijke hut waarin wordt gegeten, gedronken en tijd met familie en vrienden wordt doorgebracht.
Soekot herinnert aan de veertig jaar waarin de Israëlieten na de uittocht uit Egypte door de woestijn trokken en in tijdelijke hutten verbleven. Tegelijkertijd is het een feest van dankbaarheid voor de oogst, gastvrijheid en verbondenheid. In Leviticus 23:42-43 wordt dit gebruik beschreven: “Zeven dagen lang moeten jullie in hutten wonen [...] om jullie kinderen eraan te herinneren dat ik de Israëlieten in hutten liet wonen toen ik hen uit Egypte wegleidde. Ik ben de HEER, jullie God.”
Wat is Soekot?
Soekot, ook wel het Loofhuttenfeest genoemd, is een van de drie Bijbelse pelgrimsfeesten binnen het Jodendom. Het feest duurt zeven dagen in Israël. Soekot begint ieder jaar op de 15e dag van de Joodse maand Tisjri. Buiten Israël wordt Soekot traditioneel acht dagen gevierd. De eerste dag van Soekot is een Jom Tov, een heilige feestdag waarop onder andere niet gewerkt wordt en waarop traditioneel kaarsen worden aangestoken. Aan het begin van de feestdag wordt de Kiddush uitgesproken, een zegen over de wijn.
De tussenliggende dagen worden Chol HaMoed genoemd. Dit zijn feestdagen met een minder strikt karakter, waarop veel dagelijkse activiteiten wel zijn toegestaan. Na de zeven dagen van Soekot volgt Shemini Atzeret, een afzonderlijke feestdag die direct aansluit op Soekot. In Israël valt ook Simchat Torah op deze dag. Buiten Israël worden Shemini Atzeret en Simchat Torah doorgaans als twee afzonderlijke dagen gevierd.
Gebruiken tijdens Soekot
Een van de bekendste gebruiken tijdens Soekot is het bouwen van een soeka, een tijdelijke hut. Tijdens het feest worden hier maaltijden gegeten en tijd doorgebracht met familie en vrienden. Sommige mensen slapen er ook in, afhankelijk van hun traditie, het weer en hun persoonlijke omstandigheden. De soeka herinnert aan de tijdelijke verblijfplaatsen van de Israëlieten tijdens hun tocht door de woestijn. De hut staat daarmee symbool voor het tijdelijke karakter van het leven en voor het vertrouwen op God.
Voor thuis
Met Bissli BBQ 70g haal je een populaire Israëlische snack in huis. Deze knapperige tarwesnack met barbecue-smaak is heerlijk voor tussendoor, bij de borrel of tijdens een gezellige avond.
Ook Bamba met hazelnootvulling (nougat) 60g is een heerlijke Israëlische snack. De bekende knapperige Bamba wordt gecombineerd met een lekkere hazelnoot-nougatvulling.
Goldstar Lager Beer, 33 cl is een bekend Israëlisch biermerk. Het bier wordt gebrouwen in Netanja bij Tempo Beer Industries en is door het rabbinaat als koosjer gecertificeerd.
Hoe ziet een soeka eruit?
Een soeka is een tijdelijke hut die volgens bepaalde regels wordt gebouwd. De hut heeft minimaal drie wanden en een opening als ingang. De wanden kunnen van verschillende materialen worden gemaakt, zolang de constructie stevig genoeg is. Het meest bijzondere onderdeel is het dak, de s'chach. Dit moet bestaan uit natuurlijk materiaal dat van de grond is afgesneden, zoals takken, bladeren of riet. Het dak moet voldoende schaduw geven, maar er moeten ook openingen zijn waardoor je de hemel kunt zien.
Een soeka wordt vaak feestelijk versierd met slingers, tekeningen, fruit en andere decoraties. Het doel is om van de tijdelijke hut een mooie en uitnodigende plek te maken waar familie en gasten zich welkom voelen.
Het Feest van het Verzamelen
Soekot wordt in de Bijbel ook verbonden met het Feest van het Verzamelen. Het valt aan het einde van het landbouwjaar, wanneer de oogst is binnengehaald. Daarom is Soekot ook een feest van dankbaarheid. De oogst was binnen en mensen konden terugkijken op het afgelopen landbouwjaar. Dit verklaart ook waarom fruit, takken en andere natuurlijke producten zo'n belangrijke plaats innemen tijdens het feest.
Hoe vier je Soekot?
Na Jom Kippoer beginnen veel Joodse gezinnen met het bouwen en versieren van hun soeka. In Israël zie je in deze periode dan ook veel tijdelijke hutten verschijnen op balkons, in tuinen en op andere geschikte plekken. Een belangrijke mitswa tijdens Soekot is om in de soeka te eten en er tijd door te brengen. Voor sommige mensen betekent dit dat ze er gedurende het feest zoveel mogelijk hun maaltijden gebruiken. Anderen slapen er ook.
Gastvrijheid is eveneens een belangrijk onderdeel van Soekot. Volgens een bekende Joodse traditie worden de Oshpizin, de symbolische gasten, in de soeka verwelkomd. Hierbij wordt gedacht aan zeven belangrijke figuren uit de Joodse geschiedenis: Abraham, Isaak, Jakob, Mozes, Aäron, Jozef en David. Volgens de traditie wordt iedere dag van Soekot symbolisch aan een van deze gasten verbonden.
De gedachte achter de Oshpizin sluit mooi aan bij het belang van gastvrijheid tijdens Soekot. De soeka hoort niet alleen een plek voor jezelf en je familie te zijn, maar juist ook een plek waar anderen welkom zijn.
Wat zijn de Vier Soorten?
Een ander belangrijk gebruik tijdens Soekot is het gebruik van de Vier Soorten, in het Hebreeuws Arba'at HaMinim. Dit zijn vier soorten planten:
- Loelav – een gesloten palmtak
- Etrog – een citrusvrucht die lijkt op een grote citroen
- Hadas – minstens drie takken van de mirte
- Arava – minstens twee takken van de wilg
De vier soorten worden samengebonden en tijdens de gebeden op bepaalde momenten bewogen. Hiermee wordt een zegen uitgesproken en wordt uitdrukking gegeven aan de bijzondere betekenis van Soekot. De Vier Soorten worden traditioneel ook uitgelegd als een symbool voor de verschillende eigenschappen van mensen binnen de Joodse gemeenschap. Daarbij wordt gekeken naar smaak en geur.
De etrog heeft zowel smaak als geur. Deze wordt daarom verbonden met mensen die zowel de Thora bestuderen als goede daden verrichten. De loelav, waarmee hier de palmtak wordt bedoeld, heeft smaak maar geen geur. Deze staat symbool voor mensen die de Thora bestuderen, maar minder nadruk leggen op goede daden. De hadas, de mirte, heeft geur maar geen smaak. Deze wordt verbonden met mensen die goede daden verrichten, maar zich minder bezighouden met het bestuderen van de Thora. De arava, de wilg, heeft geen uitgesproken smaak en geur. Deze symboliseert mensen die volgens deze uitleg noch de Thora bestuderen noch veel goede daden verrichten.
De symboliek van de Vier Soorten laat zien dat iedereen binnen de gemeenschap een eigen plaats en waarde heeft. Door de vier soorten samen te brengen, ontstaat een geheel waarin de verschillende eigenschappen elkaar aanvullen.
Soekot: een feest van herinnering, dankbaarheid en gastvrijheid
Voor Nati is Soekot een mooi voorbeeld van hoe Joodse tradities geschiedenis en het dagelijks leven met elkaar verbinden. In Israël zie je tijdens deze periode overal soekot verschijnen: bij mensen thuis, op balkons en op andere plekken waar ruimte is om een tijdelijke hut te bouwen. Wat ooit begon als een herinnering aan de tocht van de Israëlieten door de woestijn, is uitgegroeid tot een feest waarin herinnering, dankbaarheid, gastvrijheid en verbondenheid centraal staan.
Juist doordat je tijdens Soekot letterlijk even buiten je normale woning stapt, wordt je eraan herinnerd dat een huis en alle zekerheden van het dagelijks leven niet vanzelfsprekend zijn.
