Purim

Elk jaar komt het moment waarop veel Joodse mensen beginnen na te denken over hun kostuum voor Purim. Sommigen beginnen al maanden van tevoren en maken een uitgebreid plan om tot het perfecte kostuum te komen. Anderen zoeken online naar een kant-en-klaar kostuum, terwijl creatieve mensen hun outfit helemaal zelf maken. Er zijn ook mensen die een kostuum lenen van een broer, zus of vriend(in), of simpelweg een pruik opzetten en naar het Purimfeest gaan. Welk kostuum je ook kiest en hoeveel tijd je erin steekt, Purim is een feest waar veel Joodse mensen naar uitkijken. Purim is een van de vrolijkste Joodse feestdagen en staat bekend om zijn feestelijke sfeer, verkleedpartijen, gezelligheid en bijzondere tradities. Purim wordt gevierd op de 14e dag van de Hebreeuwse maand Adar. In ommuurde steden, waaronder Jeruzalem, wordt Sjoesjan Poeriem gevierd op de 15e dag van Adar. De datum van Purim verschilt ieder jaar op de gregoriaanse kalender, omdat de Joodse kalender wordt gevolgd.

Tijdens Purim wordt de redding van de Joodse bevolking in het oude Perzische rijk herdacht. Het verhaal staat beschreven in de Megillat Esther, het boek Esther. Koningin Esther en haar neef Mordechai wisten het plan van Haman om de Joden te vernietigen te voorkomen. De naam Purim verwijst naar de loten die Haman wierp om de datum van zijn plan te bepalen.

Het verhaal van Purim

Het verhaal van Purim speelt zich af in het oude Perzische rijk. De Joodse bevolking leefde verspreid over het rijk en was onderworpen aan koning Ahasveros. Nadat koningin Vashti niet aan het bevel van de koning had voldaan, ging de koning op zoek naar een nieuwe koningin. De Joodse Esther werd uiteindelijk gekozen als koningin. Op advies van haar neef Mordechai hield zij haar Joodse afkomst aanvankelijk geheim. Ondertussen werd Haman een invloedrijke bestuurder aan het hof van de koning. Mordechai weigerde voor Haman te buigen. Haman werd hierdoor woedend en besloot niet alleen Mordechai, maar het hele Joodse volk te vernietigen. Haman wierp loten om te bepalen op welke dag zijn plan zou worden uitgevoerd. De koning stemde in met het plan en er werd een decreet uitgevaardigd tegen de Joodse bevolking. Mordechai riep de Joden op tot vasten en gebed.

Ondertussen besloot Esther haar leven te riskeren en naar de koning te gaan. Zij onthulde aan hem dat zij Joods was en vertelde hem over het plan van Haman. Esthers moed en optreden zorgden ervoor dat het plan van Haman werd onthuld en dat de Joodse bevolking werd gered. Haman werd gestraft en Mordechai kreeg een belangrijke positie aan het hof. De Joodse bevolking kreeg vervolgens toestemming om zichzelf te verdedigen tegen degenen die hen wilden aanvallen. De dagen die bedoeld waren voor hun vernietiging werden daardoor dagen van overwinning en vreugde.

Waar komt de naam Purim vandaan?

De naam Purim komt van het woord pur, dat "lot" betekent. Haman wierp loten om te bepalen wanneer hij zijn plan tegen de Joodse bevolking zou uitvoeren. Het meervoud van pur is purim. Daarom werd het feest Purim genoemd. Het verhaal laat zien hoe een dag die bedoeld was als een dag van vernietiging uiteindelijk veranderde in een dag van redding, vreugde en feest.

Wat doen we tijdens Purim?

Tijdens Purim staan verschillende belangrijke tradities en gebruiken centraal.

De Megilla lezen

Een van de belangrijkste onderdelen van Purim is het lezen van de Megillat Esther, ook wel de Megilla genoemd. Hierin wordt het verhaal van Esther, Mordechai en Haman verteld. De Megilla wordt traditioneel twee keer gelezen: eenmaal op de avond van Purim en nogmaals overdag. Tijdens het voorlezen reageren aanwezigen vaak enthousiast wanneer de naam van Haman wordt genoemd, bijvoorbeeld met ratels of andere geluidmakers.

Geschenken geven

Een andere belangrijke traditie is het geven van geschenken aan vrienden en familie. Dit wordt misjloach manot genoemd. Vaak worden verschillende soorten eten en drinken in een feestelijk pakket gegeven. Daarnaast is het gebruikelijk om geschenken aan mensen die hulp nodig hebben te geven. Dit wordt matanot la'evjonim genoemd.

Een feestelijke maaltijd

Purim wordt ook gevierd met een feestelijke maaltijd, de se'oedat Purim. Familie en vrienden komen samen om te eten, te drinken en feest te vieren. De feestelijke sfeer is een belangrijk onderdeel van Purim en maakt het tot een van de vrolijkste dagen van de Joodse kalender.

Purim tradities en gebruiken

Purim staat bekend om zijn uitbundige en vrolijke sfeer. Het is een feest waarbij mensen samenkomen, zich verkleden en genieten van verschillende tradities.

Kostuums en verkleden

Een van de bekendste Purimtradities is het dragen van kostuums. Vooral kinderen verkleden zich graag, maar ook volwassenen doen hier vaak aan mee. In Israël zie je tijdens Purim veel verklede kinderen en volwassenen op straat. Scholen, gezinnen en gemeenschappen organiseren vaak Purimfeesten waarbij iedereen zich zo creatief mogelijk verkleedt.

Hamantaschen

Een traditioneel Purimgebakje is de hamantasch, in het Hebreeuws ook oznej Haman genoemd. Het is meestal driehoekig van vorm en wordt gevuld met bijvoorbeeld maanzaad, chocolade, dadels of een andere zoete vulling. De driehoekige vorm wordt vaak in verband gebracht met Haman, al bestaan er verschillende verklaringen voor de oorsprong van deze vorm.

Het vasten van Esther

De dag vóór Purim wordt Ta'anit Esther, het vasten van Esther, gehouden. Op deze dag wordt herinnerd aan het vasten dat Esther en de Joodse bevolking hielden voordat Esther naar de koning ging. Het vasten vindt plaats op de 13e dag van Adar. Wanneer die dag op Sjabbat valt, wordt het vasten op een andere dag gehouden.

Wanneer wordt Purim gevierd?

Purim wordt gevierd op de 14e dag van de maand Adar. In de meeste plaatsen begint de viering al op de avond ervoor, omdat een Joodse dag begint bij zonsondergang. In Jeruzalem en andere plaatsen die traditioneel als ommuurde steden worden beschouwd, wordt Purim een dag later gevierd, op de 15e Adar. Dit wordt Sjoesjan Poeriem genoemd. Het verschil gaat terug naar het Bijbelse verhaal. In de stad Sjoesjan kregen de Joden een extra dag om zich tegen hun vijanden te verdedigen. Daarom werd de viering daar op de 15e Adar vastgesteld.

Purim in een Joods schrikkeljaar

De Joodse kalender kent schrikkeljaren waarin een extra maand wordt toegevoegd. In zo'n jaar zijn er twee maanden met de naam Adar: Adar I en Adar II. Purim wordt gevierd in Adar II. De 14e dag van Adar I wordt Purim Katan, oftewel "klein Purim", genoemd. Dit is een kleine, vrolijke dag, maar de uitgebreide Purimviering vindt plaats in Adar II.

De betekenis van Purim

Purim gaat over veel meer dan alleen kostuums, feest en gezelligheid. In de kern gaat Purim over redding, moed, identiteit en het voortbestaan van het Joodse volk. Esther moest haar leven riskeren en haar Joodse identiteit bekendmaken om haar volk te redden.

Een bijzonder aspect van het verhaal is dat de naam van God niet expliciet in de Megillat Esther wordt genoemd. Toch wordt binnen de Joodse traditie juist veel betekenis gegeven aan de manier waarop gebeurtenissen zich ontvouwen en uiteindelijk leiden tot de redding van het Joodse volk. Daarmee heeft Purim ook een diepere betekenis. Het feest herinnert eraan dat gebeurtenissen niet altijd zijn wat ze op het eerste gezicht lijken en dat hoop en redding soms op onverwachte manieren kunnen komen.

Purim vieren in Israël

In Israël is Purim een bijzonder vrolijk feest. Vooral kinderen kijken uit naar de verkleedpartijen, feesten en activiteiten die rondom Purim worden georganiseerd. Op scholen en in gezinnen wordt veel aandacht besteed aan kostuums. Ook worden er geschenken uitgewisseld en hamantaschen gegeten. Als geboren Israëliër kent Nati de bijzondere sfeer van Purim in Israël uit eigen ervaring. Het is een feest waarbij traditie, familie, creativiteit en plezier op een bijzondere manier samenkomen.

Samenvattend

Purim is een van de vrolijkste Joodse feestdagen. Tijdens dit feest wordt de redding van de Joodse bevolking in het oude Perzische rijk herdacht, zoals beschreven in de Megillat Esther. De belangrijkste tradities zijn onder andere het lezen van de Megilla, het geven van geschenken aan vrienden en mensen die hulp nodig hebben, het houden van een feestelijke maaltijd en natuurlijk het verkleden tijdens Purim. Purim is daarmee zowel een feest van vreugde en gezelligheid als een moment om stil te staan bij de geschiedenis, de Joodse identiteit, moed en de redding van het Joodse volk.

Als geboren Israëliër vertelt Nati je graag meer over Purim, de bijzondere tradities rondom dit feest en hoe Purim in Israël wordt gevierd.

Voor thuis

Ook thuis kun je de vrolijke sfeer van Purim voortzetten. Bamba met hazelnootvulling (nougat) 60g is een populaire Israëlische snack. Bamba bevat geen conserveringsmiddelen of kleurstoffen en is verrijkt met verschillende vitamines.

Ook Osem Bissli BBQ 70g past goed bij een feestelijke Purimtafel. Deze knapperige Israëlische tarwesnack heeft een heerlijke barbecuesmaak en is volledig koosjer.

Voor wie graag iets zoets deelt, zijn de Mini Halva Snacks, 18 x 12 g een leuke keuze. De verpakking bevat kleine halvasnacks in de smaken pistache, vanille en cacaoboon. De snacks zijn veganistisch, koosjer en vrij van gluten en lactose.